Temat I, roz. IV: Ziemie polskie po powstaniu styczniowym

1. Represje po upadku powstania styczniowego:

• wprowadzenie nieustającego stanu wojennego,
• niemianowanie namiestnika, oddanie władzy wojskowym generałom-gubernatorom,
• próba unifikacji ziem polskich z Rosją (powołanie Komitetu Urządzającego i Komitetu do spraw Królestwa),
• zmienienie nazwy Królestwa Polskiego na Kraj Nadwiślański,
• rozbudowanie carskiego aparatu urzędniczego i policyjnego (zwiększenie liczby guberni),
• zamiana instytucji państwowych (zamknięcie Szkoły Głównej Warszawskiej),
• Kościół katolicki pod rosyjskim zwierzchnictwem,
• język rosyjski obowiązujący w urzędach  i w szkolnictwie (działalność kuratora warszawskiego okręgu szkolnictwa: Aleksandra Apuchtina: matka Polka zawodzić będzie nad kołyską dziecka rosyjską piosenkę: okres jego urzędowania zwany jest nocą apuchtinowską ---> tajne komplety)
• cenzura prewencyjna na prasę.

  

  Aleksander Sochaczewski - "Pożegnanie z Europą"
  Słup postawiony w uralskiej wsi wyznaczał granicę między Europą i Azją, zwany przez skazańców "pomnikiem łez"

  
  

  
  

  
  

  
  

2. Zabór pruski:

• Wielkopolska i Pomorze Gdańskie stały się częścią II Rzeszy (1871),
• Kulturkampf (z niem. walka o kulturę) - walka z wpływami Kościoła katolickiego w Polsce, zapoczątkowana przez Bismarcka. Ogłoszenie paragrafu o kazalnicy, skazującego na karę do 2 lat dla osób duchownych za krytykę władz (skazanie m.in. Mieczysława Ledóchowskiego),
• Rugi pruskie - deportacja wielu tysięcy obywateli polskich Rosji i Austro-Węgier w latach 1885-1890 pod hasłami ochrony rodzimego rynku. Powstanie Komisji Kolonizacyjnej wykupującej ziemie od Polaków,
• germanizacja - obowiązkowe nauczanie w języku niemieckim na wszystkich poziomach edukacji. W 1901r. incydent we Wrześni - polskie dzieci nie chciały odmawiać modlitw w j. niemieckim.(bierny opór),
• w 1894 powołano Niemiecki Związek Marchii Wschodniej (zw. Hakatą) - polegała na propagowaniu niemieckiej kolonizacji, wspieraniu niemieckiego szkolnictwa, krzewieniu polonofobicznych stereotypów. Wprowadzono ustawę kagańcową zabraniającą w miejscach publicznych posługiwania się polskiego, tam gdzie Polaków jest mniej niż 60%.
• w  1904 nowela osadnicza - zakaz stawiania stałych budynków bez pozwolenia władz ---> wóz Drzymały.

3. Autonomia galicyjska

• 1861 - zebranie się po raz pierwszy Sejmu Krajowego, czyli lokalnego parlamentu galicyjskiego
• namiestnikiem Agenor Romuald Gołuchowski, sejm zdominowany przez konserwatystów krakowskich (pogodzenie polsko-austriackiego po wystosowaniu adres - My się rozumiemy, panowie); za lojalność autonomia (1867-1918),
• język polski urzędowym w Galicji, sprawy związane z kulturą i osiatą podlegają Sejmowi Krajowemu,
• Koło Polskie (Polenklub) deputowanych Polaków w Wiedniu.

  

  CATHERINE DENEUVE

  
  

Temat VIII, roz. III: Piękna epoka cz. II

cz. II

• historyzm - polegający na nawiązywaniu do stylów z minionych epok i naśladowania charakterystycznych form. Powstają budynki neoromańskie, neogotyckie, budynki neorenesansowe, neoklasycystyczne.
• eklektyzm - polegał na łączeniu kliku elementów dawnych stylów
• nowatorskie konstrukcje dzięki budowaniu za pomocą żelaza i szkła np. Pałac Kryształowy, wieża Eiffla, Tower Bridge. Powstała również tzw. szkoła chicagowska. 

  

  Sagrada Familia w Barcelonie, czyli Świątynia Pokutna Świętej Rodziny

•  secesja - zwana również Jugendstil ("styl młodzieży"), Art Noveau ("nowa sztuka"); giętka linia, bogata, dekoracyjna ornamentyka

  

  PAWILON SECESJI (1899)

  
  

  
  

8. Kultura masowa i upowszechnienie sportu:

• powstanie tzw. kultury masowej (popularnej) - przeciwieństwo kultury elitarnej (wysokiej), mniej wymagająca w odbiorze, celem jej jest rozrywka,
• rozwinięcie sztuki filmowej tzw. dziesiątej muzy - odkryta przez braci Auguste i Louis Lumiere w 1895r. przez skonstruowanie kinematografu (Wyjście robotników z fabryki Lumiere w Lyonie),
• odrodzenie się antycznej idei igrzysk olimpijskich = pierwsze w 1896r. w Atenach.

  

  CATHERINE DENEUVE

Temat VIII, roz. III: Piękna epoka

1. Rozwój cywilizacyjny i zmiany w życiu codziennym

• powstanie tzw. czasu wolnego i rozwój aktywności pozazawodowej; zostawianie dzieci w żłobkach (ochronki), choroby cywilizacyjne.

2. Rozwój medycyny i higieny:

• Ludwik Pasteur - pionier badań związanych z mikrobiologia, twórca szczepionki przeciw wściekliźnie, 
• prekursorami antyseptyki Ignaz Semmelweis i Joseph Lister,
• Paul Berger zaczął stosować maseczkę podczas zabiegów,
• wynalezienie lampy rentgenowskiej (1895),
• masowa produkcja aspiryny (1897),
• Paul Ehrlich tworzy salwarsan (podwaliny nowoczesnej chemioterapii),
• powstawanie publicznych łaźni.

3. Emancypacja kobiet:

• jakobini ścinają Olumpe de Gouges za próbę wprowadzenia Deklaracji praw kobiety i obywatelki,
• feminizacja profesji pielęgniarki i sanitariuszki za sprawą Florence Nightingale,
• kobiety zaczynają się domagać emancypacji, czyli zrównania w prawach z mężczyznami,
• w Wielkiej Brytanii rozwinąć się w latach 60. XIXw. sufrażystek (łac. suffragium - "głos wyborczy"). 

4. Oświata:

• najszybciej powszechna edukacja w Skandynawii i Prusach,
• w USA objęto tylko ludność białą, dlatego analfabetyzm wśród białych 5%, a 40% mniejszości.

5. Rozwój czytelnictwa i literatura

• Anglia - Charles Dickens (Oliver Twist, David Copperfield), Rudyard Kipling (Księga dżungli, Brzemię białego człowieka), Joseph Conrad (Lord Jim, Szaleństwa Almayera), Herbert Georg Wells (Wojna światów).
• Ameryka - Mark Twain (Przygody Tomka Sawyera), Jack London (Martin Eden),
• Rosja - Fiodor Dostojewski (Biesy, Zbrodnia i kara), Lew Tołstoj (Wojna i pokój) i Anton Czechow (Wiśniowy sad),
• Francja - naturalizm - Gustave Flaubert (Pani Bovary), Honore de Balzac (Komedia ludzka), Emile Zola (Nana, Germinal), Marcel Proust (W poszukiwaniu straconego czasu)
• poeci wyklęci - Paul Verlaine, Arthur Rimbaud (symbolizm, "poeci wyklęci")

6. FILOZOFIA:

• la belle epoque (fr. piękna epoka) - oparto na myśli filozofii pozytywistycznej, koncentracja racjonalnym i praktycznym wyjaśnianiu rzeczywistości (August Comte),
• intuicjonizm - Henri Bergson - "pęd życiowy" (siły popychające do aktywności),
• fin de siecle (fr. koniec wieku) - katastrofizm, pesymizm,
• marksizm,
• nietzscheanizm.

7. Malarstwo i architektura:

• realizm - Gustave Courbert oraz Jean-Francois Millet

  

  JEAN-FRANCOIS MILLET "KOBIETY ZBIERAJĄCE KŁOSY"

  
  

  

  JEAN-FRANCOIS MILLET "ANIOŁ PAŃSKI"

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

Gustave Courbert Spotkanie (Dzień Dobry, panie Courbert)

Gustave Courbert "Pogrzeb w Ornans"

• impresjonizm (łac. impressio - wrażenie) - Claude Monet, Pierre-Auguste  Renoir, Edgar Degas

PIERRE-AUGUSTE RENOIR "NAD WODĄ"



EDGAR DEGAS "LEKCJA TAŃCA"

 

CLAUDE MONET - DWORZEC SAINT-LAZARE

•  postimpresjonizm - Paul Cezanne, Paul Gauguin, Vincent van Gogh

  

  PAUL CEZANNE - GRACZE W KARTY

  
  

  

  Paul Gauguin - Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

GUSTAVE MOREAU - ORFEUSZ

• symbolizm - rzeczywistość poznawana zmysłami, widzialny świat kryje w sobie niedostrzegalną, ale intuicyjnie wyczuwaną sferę wyobraźni, intelektu i emocji. Twórcy: Gustave Moreau, Arnold Bockli

  

  ARNOLD BOCKLIN - "WYSPA UMARŁYCH"

  
  

  
  

• 
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

Temat VII, roz. III: PRZEMIANY USTROJOWE I NOWE IDEOLOGIE

1. Demokratyzacja życia politycznego: rozszerzenie praw politycznych po Wiośnie Ludów (najwcześniej: Francja mężczyznom w 1848, Nowa Zelandia kobietom w 1893); zanik monarchii absolutnych na rzecz rozwoju systemów republikańskich (Szwajcaria), monarchii konstytucyjnych; rozszerzenie kompetencji parlamentów; upowszechnienie się głosowań tajnych.

2. Rozwój partii politycznych: stawały się masowe

• Pierwowzorem Wielka Brytania, monarchia parlamentarna, oparta na torysach (konserwatyści) oraz wigach (liberałowie) --->  pierwsze nowoczesne partie - Partia Konserwatywna oraz Partia Liberalna, potem: Partia Pracy
• Rewolucyjna Francja to kluby polityczne, schyłek I Rep. -  ich zmierzch
• W Rosji aż do 1905r. zabraniano działalności partiom.

3. Cechy anarchizmu i syndykalizmu

anarchizm - ideałem organizacji społ. komuny, wdrażanie bez rewolucji (są również ci, którzy stosują terror indywidualny - zamordowanie głów państw wg nich prowadzi do rozpadu struktur państwowych; ofiarami: car Rosji Aleksander II, cesarzowa austriacka Elżbieta, prezydent USA William McKinley)

anarchosyndykalizm i syndykalizm - związani z ruchem anarchistycznym, głosili potrzebę robotnikom syndykatów (związki zawodowe, które przeprowadziłyby strajk powszechny). Teoretycy: F. Pelloutier oraz G. Sorel.

4. I MIĘDZYNARODÓWKA (!!!!!)

socjalizm naukowy - opracowany przez K. Marksa, zakładający walkę klas między kapitalistami a robotnikami, proletariusze mają się zjednoczyć i wywołać internacjonalistyczną rewolucję w wyniku których wprowadzi się komunizm

nurty: 

• Pierre Proudhon -----> anarchizm - wszelkie zło to państwo. Teoretycy: M. Bakunin, książę Piotr Kropotkin,
• Louis Blanqui - socjalizm siłą, rewolucje powinni przeprowadzić zawodowi rewolucjoniści.

1864 - powołanie I Międzynarodówki Socjalistycznej - organizacji zrzeszającej przedstawicieli ruchów robotniczych z K. Marksem. Jednak konflikt pomiędzy anarchistami (MICHAIŁ BAKUNIN) a marksistami doprowadza do jej klęski.

5. KOMUNA PARYSKA

przyczyny: klęska Napoleona III w wojnie z Prusami (1870) i obalenie monarchii --> proklamowanie III Rep. Francuskiej (!). W Paryżu szefem rządu monarchista Louis Adolphe Thiers. Władze przeniosły się do Wersalu (stąd: wersalczycy)

 

Thiers chce odebrać artylerie Gwardii Narodowej, 1871- wybuch walk i władze przejmuje Komitet Centralny Gw. Narodowej, wybory wygrywają radykalni republikanie i oni ogłaszają KOMUNĘ PARYSKĄ (rewolucyjny parlament).

Na czele rządu Rada Komuny Paryża - kontynuowania walki z Niemcami, przebudowa społeczna, określono urzędowo płacę minimalną, uspołecznienie fabryk, laicyzacja społeczeństwa...

Symbolem zburzenie kolumny Wielkiej Armii. Pieśń to Międzynarodówka. 

28 maja 1871 - upadek komunardów

6. Socjaldemokracja i komunizm

1889 - II Międzynarodówka stworzona przez  Fryderyka Engelsa

1.04.1886 - manifestacja robotnicza w Chicago, stąd Święto Pracy ustanowione przez II Międzynarodówkę

spory:

• rewizjonizm - rewizja poglądów Marksa przez Edouarda Bernsteina; reformowanie kapitalizmu drogą stopniowych zmian korzystnych dla robotników, popierał pluralizm polityczny, odrzucał koncepcję nacjonalizacji,
• reformizm - reprezentowany przez Karla Kausky'ego; wprowadzenie socjalizmu pokojowy

reformizm i rewizjonim ------------> socjaldemokracja - sukces w Niemczech i we Francji, Alesandre Millerand ministrem rządu

Niezależna Socjaldemokratyczna Partia Niemiec --> Karl Liebknecht, Róża Luksemburg

Rosja

hasla narodników (ludu) -- do nielegalnej org. Ziemla i Wola ---> SDPRR

Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (SDPRR)

• mienszewnicy - zwolennicy Lwa Martowa
• boleszwicy - zwolennicy Lenina

7. Chrześcijańska demokracja (chadecja, ChD)


powstała po encyklice Rerum novarum papieża Leona XIII (1891) - pokojowe rozwiązywanie konfliktów społecznych na podstawie społecznej nauki Kościoła, odrzucenie walki klas i liberalnej walki wszystkich ze wszystkimi, poszanowanie praw zatrudnionych (nie może istnieć kapitał bez pracy ani praca bez kapitału)
Leon XIII "papież robotników"

6. Nacjonalizm - na skutek zaostrzenia konfliktów wewnątrzpaństwowych, poparty darwinizmem społecznym (nieustanna walka pomiędzy jednostkami, rasami i narodami); przejawem zaostrzenie się antysemityzmu, może przekształcić się w szowinizm

7. Syjonizm (od Syjonu czyli Jerozolimy) - upowszechnienie się, że Żydzi są wspólnotą religijną, a także narodową, młodzi narodowcy (młodożydzi) tworzyli pierwsze organizacje pod koniec lat 80. XIX na terytorium dawnej Rzeczpospolitej, Theodor Herzl twórcą manifestu syjonistycznego Państwo żydowskie.  W Bazylei I Światowy Kongres Syjonistyczny.

CATHERINE DENEUVE

Temat VI roz. II: EPOKA WĘGLA I STALI

PRZEMIANY W ROLNICTWIE

Cechy:

• mechanizacja - żniwiarka mechaniczna, sieczkarnie, młockarnie, siewniki rzędowe, pierwsze traktory w USA,
• zastosowanie melioracji (regulacja nawodnienia pół uprawnych) oraz płodozmianu (uprawa na przemian zbóż roślin pastewnych dla zwierząt oraz roślin okopowych),
• powstanie nawozów sztucznych oraz środków owadobójczych,
• powstanie przemysłu spożywczego: olejarnie, piekarnie, browary, rzeźnie itp.

Właściwości: 

• ukształtowanie różnych typów gospodarki: intensywna (najbardziej rozwinięte, wykorzystywały wiedzę i tech. do zwiększenia produkcji; Europa Zach.), wielkie gospodarstwa farmerskie (USA, Kanada, Australia) oraz małe, średnie i duże majątki szlacheckie (Europa Wsch)

ROZWÓJ NAUK PRZYRODNICZYCH

szybko rozwijających się przez weryfikację teorii naukowych w praktyce.

Osiągnięcia:

• astronomia: odkrycie Neptuna,
• chemia: badania chemii nieorganicznej (J.Berzelius i H. Davy) i organicznej (von Liebig), opracowanie okresowego układu pierwiastków w 1869r. (Dymitr Mendelejew), skroplenie powietrza, tlenu, azotu i tlenku azotu (Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski),
• biologia: teoria ewolucji - w 1859 r. Darwin opublikował O powstawaniu gatunków, organizmy zbudowane są z komórek (R. Virchow),
• fizyka: materia z atomów (J.Dalton), elektromagnetyzm (H. Orsted), opór elektryczny (G. Ohm), elektrotechnika (M. Faraday),  promieniotwórczość (A. Becquerel), polon i rad (P. Curie i M. Skłodowska-Curie). 

ROZWÓJ PRZEMYSŁU (wiek węgla i stali)

szybko rozwijające się działy: włókienniczy, ciężki (pozyskanie aluminium), chemiczny (smoła pogazowa, nawozy...), farmaceutyczny (otrzymanie aspiryny)

eksploatacja ropy naftowej - 1853r. I. Łukasiewicz wynalazł lampę naftową

ZMIANY W TRANSPORCIE I KOMUNIKACJI:

• skonstruowanie turbiny parowej, 
• powstanie przemysłu motoryzacyjnego (wynalezienie silnika spalinowego, czterosuwowy skonstruowany przez N. Otto; pionierami G. Daimler i K. Benz)
• 1903 - pierwszy udany lot samolotem (W. i O. Wrightowie) i powstanie sterowca,
• na wzór kolei transkontynentalnej (1869) powstają nowe połączenia: kolej transsyberyjska, transandyjska.

ERA ELEKTRYCZNOŚCI

• wynalazki T. Edisona (najważniejsze: przekazywanie e. el. przez sieć), a wraz z Wernerem von Siemensem stworzenie podstaw przemysłu elektrotechnicznego. [1882 - w New York powstaje pierwsza elektrownia miejska)
• poprawia się oświetlenie dzięki udoskonaleniu żarówki

Rozwój telekomunikacji:  lata 40. XIXw. - skonstruowanie telegrafu przez Samuela Morse'a, 1876 - wynalezienie telefonu przez A.G Bella, 1896 - stworzenie radiostacji przez G. Marconiego

 

Inne: Nagroda Nobla od 1901r.

 

ROZKŁAD SIŁ NA ŚWIECIE

• Wielka Brytania - pozycja lidera; wydobycie węgla kaminnego, hutnictwo, włókiennictwo, przemysł maszynowy i stoczniowy
• Francja - obciążona kontrybucjami po wojnie z Niemcami, 
• Niemcy - najbardziej dynamiczny rozwój; o rozwoju II Rzeszy decydowało: elektroniczny, chemiczny, spożywczy i materiałów budowalnych przemysł,
• Stany Zjednoczone - po odbudowie po wojnie secesyjnej ruszają z nowymi ośrodkami przemysłowymi (rejon Wielkich Jezior) - paliwo, transport, ropa naftowa,
• Rosja - duże zasoby naturalne w postaci ludzi, rozwój przemysłu ciężkiego, nowe ośrodki w rejonie Kaukazu, 
• Japonia - rozwój przemysłu przetwórczego, skazana na import.

MIGRACJE: w latach 1870-1914 Europe opuściło ok. 35 mln ludzi (głównie do Ameryki), określenie Stanów Zj. jako melting pot (asymilacja, mieszanka narodowości), Francja zachęcała do osiedlania w Algierii, w Niemczech zjawisko Ostflucht (ucieczka ze wschodu), doroczne migracje robotników polskich z zaborów do Niemiec (tzw. saksy - od Saksonii, rolniczego regionu Niemiec)

CATHERINE DENEUVE

HISTORIA I WOS

Siemaneńko

Wakacje upływają mi pod znakiem upojnych zakupów, czytania na dworze oraz... historii i wosu. Są to dwa najbardziej brane pod uwagę przedmioty do rekrutacji na mój kierunek. 

Historia jest na tyle obszerna w liceum, że nie jestem w stanie się jej uczyć na bieżąco na lekcji - tym bardziej przy dużych zaległościach w szkole - dlatego powinnam wziąć się za nią w wakacje. Również niski średni procent uzyskany na maturze z wosu (tylko 27%) daje dużo do myślenia. (Chociaż jestem przekonana, że wynika on z zaniedbywania przez program nauczania w liceum historii najnowszej, co przy niskim zainteresowaniu uczniów wydarzeniami politycznymi na świecie, skutkuje takim rezultatem).

Zakończyliśmy tematy z historii w szkole na czasach Zygmunta III Wazy, którego ledwo co zaczęliśmy. Trzeba pamiętać, że jeszcze 2,5 podręcznika (czyli przekładając to na strony - około 900 karteczek zapisanych maleńkim druczkiem). Można zacząć narzekań na przeładowany system nauczania w liceum historii, który nie jest łatwy do zrealizowania przez to, że w pierwszej klasie mamy tzw. kontynuacje gimnazjum (okres od zakończenia I wojny światowej), a dopiero od nowa pojawia się materiał rozszerzony (4 grubiutkie podręczniki po średnio 440 stron) od drugiej.

Zamierzam ponadto bardzo skupić się na historii najnowszej. Być może jeszcze starczy czasu, żeby spróbować napisać kilka wypracowań. Wyposażyłam się już w niezłe opracowanie z historii oraz książkę z testami, które mogą być pomocne, ale żeby zacząć je rozwiązywać powinnam mieć dość dużą wiedzę faktograficzną, by następnie szkolić umiejętności z zakresu rozwiązywania matur.

Paradoksalnie po wstępnym rozpoznaniu wysoki wynik z matematyki podstawowej nie jest bardzo wiążący. Odkupiłam testy Nowej Ery, więc wystarczy, że je zrobię. Dodatkowo, w szkole już jesteśmy bardzo daleko, bo w połowie podr. do matmy z trzeciej klasy.

Dozobaczyska

Na koniec - oczywiście - Catherine Deneuve:

CATHERINE DENEUVE

APLUS - NIEZBĘDNIK!

 

Nie wiem kiedy przypadkowo natrafiłam na filmiki przygotowujące z kilku przedmiotów (biologia, matematyka, fizyka i historia), z zakresu podstawy programowej gimnazjum i liceum, na kanale Aplus!, ale od razu je pokochałam. Przygotowywałam się z nich na bieżąco do sprawdzianów w gimnazjum i świetnie na tym wyszłam. Wystarczyło wieczorem przysiąść z kubkiem kawy i odpalić laptopa, żeby po 30 minutach umieć cały materiał, a nawet więcej. Rozwiązanie idealne - proste, przyjemne, łatwo dostępne - ale skoro tak to czemu cieszy się tak małą popularnością? Trudno mi powiedzieć. Filmiki średnio uzyskują jedynie ok. 5-15 tys. wyświetleń, co jest PRZYTŁACZAJĄCO mało w stosunku do pracy włożonej w tworzenie ich.

Szczególnie seria poświęcona historii jest na tyle dobrze wyłuszczona, że powinna stanowić niezbędnik dla przyszłego maturzysty. Jest to pomocne dla osób, które mają o wiele lepszą pamięć słuchową niż wzrokową. OSZAŁAMIAJĄCY jest również prowadzący te filmiki. Czasem zarzuci suchym żartem albo pomyli nazwisko jakiegoś francuskiego ministra - a to tylko na plus!

Mam nadzieję, że dzięki temu wpisowi ktoś skorzysta i polubi ten kanał.

No to tyle.

CATHERINE DENEUVE